Ngày 26-12 Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam công bố Báo cáo Đào tạo thương mại điện tử 2025, là kết quả khảo sát tại gần 250 cơ sở giáo dục đại học trên cả nước.
Theo Báo cáo, hiện cả nước có 47 trường đào tạo ngành thương mại điện tử, 16 trường đào tạo chuyên ngành thương mại điện tử và 113 trường giảng dạy học phần thương mại điện tử.
So với năm 2023, số trường đào tạo ngành thương mại điện tử tăng thêm 5, phản ánh xu hướng ngày càng nhiều cơ sở giáo dục tham gia đào tạo nguồn nhân lực cho lĩnh vực kinh tế số đang phát triển nhanh.
Đáng chú ý, sức hút của ngành thương mại điện tử tiếp tục gia tăng rõ rệt. Số lượng tuyển sinh mới ngành thương mại điện tử tăng từ 3.479 sinh viên trong năm học 2023–2024 lên 4.987 sinh viên trong năm học 2025–2026.
Chất lượng đầu vào cũng được cải thiện khi 79% các trường cho biết điểm chuẩn trúng tuyển ngành thương mại điện tử có xu hướng tăng qua các năm.
Về đào tạo, khoảng 70% chương trình đào tạo đã có học phần về pháp luật thương mại điện tử, tuy nhiên chỉ 38% trường có học phần về thương mại điện tử xuyên biên giới, chỉ 26% trường đưa nội dung bảo vệ môi trường vào chương trình đào tạo.
Khảo sát trên hơn 3.000 sinh viên ngành thương mại điện tử cho thấy tâm lý tích cực về triển vọng nghề nghiệp, với 80,5% sinh viên đánh giá cơ hội việc làm trong 3 năm tới là “nhiều”. Tuy nhiên, sinh viên mong muốn chương trình học cần tăng cường thực hành, cập nhật các xu hướng công nghệ mới như AI, TikTok Shop, và kỹ năng vận hành thực tế trên sàn.
Cùng đó, đội ngũ giảng viên thương mại điện tử cũng có những bước tiến nhất định. Khoảng 72,5% giảng viên tham gia các hội thảo khoa học liên quan đến thương mại điện tử và kinh tế số. Các hoạt động tập huấn giảng viên, kết nối giữa nhà trường – hiệp hội – doanh nghiệp được duy trì thường xuyên, từng bước đưa đào tạo thương mại điện tử tiệm cận hơn với thực tiễn.
Trong mục tiêu tổng quát của TMĐT Việt Nam giai đoạn tới, đặt ra yêu cầu tiếp tục phát triển nhanh theo hướng xanh và bền vững. Đồng thời, phát triển mạnh mẽ TMĐT xuyên biên giới, đặc biệt là xuất khẩu trực tuyến, vừa là xu hướng tất yếu, vừa là một cơ hội lớn đối với lĩnh vực thương mại quốc tế và kinh tế số của Việt Nam. Báo cáo 2025 đánh giá, bên cạnh những thuận lợi như nhu cầu thị trường đối với mua sắm trực tuyến tiếp tục tăng cao, các hạ tầng thiết yếu như công nghệ thông tin và truyền thông, logistics và thanh toán ngày càng hiện đại, vẫn còn nhiều khó khăn để đạt được mục tiêu tổng quát trên. Cần xác định nguồn nhân lực được đào tạo tại các cơ sở giáo dục Đại học và giáo dục nghề nghiệp có vai trò nòng cốt để triển khai mọi hoạt động phát triển TMĐT.
Tại Báo cáo 2025, VECOM cũng đề xuất một số hoạt động phát triển TMĐT trong giai đoạn 2026 – 2027. Theo đó, các trường Đại học, trước hết là các trường đã hoặc dự kiến đào tạo cử nhân ngành TMĐT, cần chủ động tìm hiểu sâu các chính sách và quy định tại Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 và Luật Thương mại điện tử. Cần có kế hoạch liên kết, phối hợp giữa các trường Đại học trong nghiên cứu, bổ sung, sửa đổi và ban hành mới Chương trình đào tạo Cử nhân ngành TMĐT.
“Cho tới nay sự liên kết, phối hợp giữa các trường chưa cao. Nếu từng trường tự triển khai việc bổ sung, sửa đổi chương trình đào tạo để đưa các học phần hỗ trợ nguồn nhân lực phát triển bền vững hiệu quả sẽ không cao bằng liên kết, phối hợp với các trường Đại học khác có sự tương đồng về mục tiêu và chương trình đào tạo. Chương trình đào tạo cần bám sát định hướng phát triển TMĐT xanh và bền vững, chú trọng tới các giải pháp đẩy mạnh TMĐT xuyên biên giới”, VECOM kiến nghị.
Thanh Dung
